Nagazaki Belediye Başkanından Nükleersiz Bir Dünya İçin Çağrı

AddThis

Jamshed Baruah
IDN-InDepth NewsReport

BERLİN | VİYANA (IDN) – “İnsanlar olarak hepinizi, atomik silahların insanlık dışılığını tekrar düşünmeye çağırıyorum.” Nagazaki Belediye Başkanı ve Barış İçin Belediye Başkanları örgütünün başkan yardımcısı olan Tomihisa Taue, 2015’teki Nükleer Silahların Yaygınlaşmasına Karşı Anlaşma (NPT) değerlendirme konferansı öncesi kritik bir zamanda düzenlenen toplantıda hükümet temsilcilerine böyle seslendi.

1982’de –ABD’nin 1945’te attığı atom bombalarıyla 200 binden fazla sivilin hayatını kaybettiği- Japon şehirleri Nagazaki ve Hiroşima belediye başkanlarının girişimiyle kurulan Barış İçin Belediye Başkanları örgütü yaklaşık 5 bin şehir ve 1 milyar insanı temsil ediyor. Tarihteki ilk atom bombalarından kurtulabilenler şu an dahi radyasyonun uzun dönemli etkilerinden çekiyor.

2015 NTP Değerlendirme Konferansı öncesinde Viyana’da 30 Nisan-11 Mayıs arasında düzenlenen İlk Hazırlık Komitesi (Prepcom) toplantısı başlamadan bir araya gelen Nükleer Silahların Ortadan Kaldırılması İçin Uluslar arası Kampanya (ICAN) bir strateji hazırlamayı amaçlıyordu. Buluşma Avusturya ve Norveç hükümetleriyle Tokyo merkezli Budist ve organizasyon olan Soka Gakkai International (SGI) tarafından da destekleniyordu.

Aslında Hiroşima belediye başkanı Kazumi Matsui 2015 NTP Değerlendirme Konferansı’nı Hiroşima’da düzenlemek konusunda girişimlerde bulunmuştu. Bu teklifin arkasında yatan fikir, nükleer güce sahip ülkelerin liderlerini atomik silahların ortadan kaldırılmasını tartışmak üzere tarihte ilk nükleer bombanın atıldığı şehirde toplamaktı. Bu teklifi destekleyen Nagazaki belediye başkanı Prepcom toplantısı sırasında hükümet temsilcilerine “Nükleer silahların olmadığı bir dünya yaratmayı tartışmak için Hiroşima’dan daha uygun bir yer var mı?” diye sordu.

2 Mayıs’ta, sivil toplum örgütlerinden de yoğun katılımın olduğu bir toplantıda Nagazaki Belediye Başkanı hükümet temsilcilerine şöyle seslendi: “2010’da olduğu gibi tüm dünyada ulusal güvenlik adına askeri harcamalara 1,63 trilyon dolar yatırmak ve bunun sonucunda sadece daha tehlikeli bir dünyaya ulaşmak sizce de saçma değil mi? Bizi bu tehditten kurtarmak üzere güçlü bir irade ortaya koymanın tam zamanı değil mi?”

Taue retorik konuşmuyordu: 2010 NPT Değerlendirme Konferansı’nın sonuç bildirgesinde nükleer silahların kullanılmasının yaratacağı insani felaketten duyulan derin endişe vurgulanıyor ve tüm taraf devletler uluslar arası hukuka uygun davranmanın vazgeçilmez olduğunu yineliyordu.

Ancak nükleer silahlarla ilgili tartışmaların sınırı “ulusal çıkarlar”la, askeri güç dengeleri ve askeri teknolojinin verimliliği ile çiziliyor. Taue “Nükleer sahibi ülkelerin temsilcilerinin nükleer silahların korkunçluğunu anlayabildiklerinden şüpheliyim” dedi.

“Nükleer silahların yarattığı insani yıkımı görmemizi ve tartışmamızı sağlayan atom bombasından kurtulan insanlar oldu ve tüm tarafların bu sese kulak vermesi, neden bu kadar güçlü bir şekilde nükleersiz bir dünya için çağrıda bulunduklarını anlaması gerekiyor.”

Prepcom toplantısına Japonya’daki atom bombası saldırısından kurtulan birkaç kişi de katıldı. Vienna International Center’da bir sergi açıldı ve benzer etkinlikler düzenlendi.

Nagazaki belediye başkanının “gelecek kuşaklara nükleersiz bir dünya bırakmak” yönündeki çağrısının çekici olmasını sağlayan bir diğer neden daha var. 2010 NPT Değerlendirme Konferansı’nda komite tarafından oluşturulan ilk taslakta nükleer güçleri nükleersiz bir dünya yolunda adım atmaya zorlayan somut düzenlemeler ve BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’u 2014 kadar erken bir zamanda nükleersiz bir dünya için yol haritasını hazırlamak üzere bir toplantı gerçekleştirmeye zorlayan maddeler yer alıyordu.

Bu gelişme Ban’ın 2008’deki bir Nükleer Silahlar Konvansiyonu’nu (NWC) da içeren beş maddelik önerisinden esinlenmişti ve dünya tüm nükleer silahları ortadan kaldırma hedefine yaklaşıyor görünüyordu.

Fakat sonuç bildirgesinde NWC’ye atıflar olsa da yol haritasıyla ilgili kısım çıkarılmıştı. Nükleersiz bir dünya için ortaya çıkan açık talebe karşın, bu hedefe ulaşmayı sağlayacak somut yöntemler konusunda bir belirti yoktu.

Yol Haritası Toplantısı

Barış İçin Belediye Başkanları acilen ön görüşmelerin yapılması ve yol haritası toplantısının gerçekleştirilmesi çağrısında bulunuyor. Şubat 2012’de Latin Amerika ve Karayipler’den 33 devlet başkanı nükleer silahların belli bir zaman diliminde tamamen ortadan kaldırılmasını içeren bir program üzerinde konuşmak için uluslar arası düzeyde bir konferansın toplanması konusunda güçlü bir irade beyanında bulundu.

Taue, nükleer güçlerin liderlerine sivil toplum ve uluslar arası toplumdan gelen seslere kulak vermeleri çağrısında bulundu. “Bu hazırlık toplantısında gerekli çabayı ortaya koyarak 2015 NPT Değerlendirme Konferansı’nın bu yol haritasının başlangıcını oluşturmasını ve NWC üzerinde fikir birliğinin oluşmasını sağlamak konusunda sizi harekete davet ediyoruz. 2015 konferansının nasıl ve ne zaman nükleersiz bir dünyaya ulaşacağımız konusunda açık bir sonuca varacağına güveniyoruz.”

Bu zamanlama oldukça gerçekçi. Ülkeler arasında yapılan anlaşmalar nükleersiz bölgelerin oluşmasını sağladı. Siyasi iradenin varlığında nükleersiz bölgeler nükleersiz bir dünyaya ulaşmak için somut bir yöntem olabilir.

Ortadoğu’da da benzer bir bölge oluşturmak üzere bu yıl bir toplantı yapılması konusunda karar alınmıştı. Kuzeydoğu Asya’da uluslar arası toplum Kuzey Kore’nin nükleer tehdidiyle karşı karşıya ve nükleersiz bir bölge oluşturmanın önemini açıkça kavramış durumda. Taue “Dünya liderleri, bu bölgelerin sayısını artırarak nükleersiz bir dünyaya ulaşmak konusundan gelin birlikte çalışalım” dedi ve herkesi NPT’nin 6. Maddesinde yer aldığı üzere nükleer silahsızlanma konusunda daha fazla çaba göstermeye çağırdı.

2010 NPT Değerlendirme Konferansı’nda Japonya’nın da aralarında olduğu 42 hükümet silah sayılarının azaltılması ve silahsızlanma eğitiminin önemini vurguladı. Aynı şekilde Japon hükümeti Ağustos 2012’de Nagazaki’de bir “Silahsızlanma Eğitimi Üzerine Küresel Forum” toplantısına ev sahipliği yapacak. Forumun dünyanın farklı yerlerinden katılacak çok sayıda hükümet temsilcisi, uzman ve STK’nin katılımıyla canlı tartışmalara tanık olacağı öngörülüyor. [IDN-InDepthNews – May 22, 2012]

2012 IDN-InDepthNews | Analysis That Matters

Bizi Twitter and Facebook’ta takip edin:
http://twitter.com/InDepthNews
http://www.facebook.com/pages/IDN-InDepthNews/207395499271390?sk=wall

 

Search