SİLAHSIZLANMA: Japonya, ABD Nükleer Değerlendirmesinde İlerleme İçin Bastırıyor

AddThis

Nuclear Abolition News | IPS
Jamshed Baruah


BERLİN (IPS) - Japon parlamenterler ve aktivistler umutlarını hararetle tartışılan, heyecanla beklenen ve Obama yönetiminin son halini vermeye hazırlandığı ABD Nükleer Durum Değerlendirmesi’ne (NPR) bağlamış durumda.

Kongre tarafından hazırlatılan değerlendirme, ABD’nin gelecek beş ya da 10 yıl için nükleer silah politikasını belirleyecek. Belge, Soğuk Savaş’ın sona ermesinin ardından gelen 20 yılda çıkan ilk değişim özelliğini taşıyor. Bill Clinton ve George W. Bush yönetimleri kendi değerlendirmelerini sırasıyla 1994 ve 2001’de yayınlamıştı.

1945’te Hiroşima ve Nagazaki’ye yapılan saldırılarda nükleer bombardımanla karşılaşan tek ülke olan Japonya, şimdi Kuzey Kore’den gelen yeni tehditler karşısında ABD nükleer gücünün oynayacağı roldeki değişimi merakla bekliyor.

Tokyo’dan e-posta üzerinden gerçekleştirilen röportajda Japonya eski dışişleri bakan yardımcısı Masayoshi Hamada IPS’e "Japonya’nın nükleer silahsızlanma konusunda önemli bir yer edinmesi yakın gelecekte gerçekleşecek" dedi.

Danışmanlar Konseyi’nde muhalefetteki Yeni Komai Partisi’ni temsil eden Hamada, ABD başkanı Barack Obama, Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Savunma Bakanı Robert Gates ve Kongre üyelerine mektup gönderen Japon parlamentosunun (Diet) iki alt meclisindeki 204 parlamenterden biri. Mektup, ABD ve Rusya arasında nükleer silahların sayısının azaltılması üzerine yürütülen Stratejik Silahları Sınırlama Görüşmeleri’nin (START) yeniden başlamasını destekliyor.

Benzer bir mektup Aralık 2009’da Dışişleri Bakanı Katsuya Okada tarafından Clinton’a gönderilmişti. Mektupta Okada kendisiyle önceki Japon iktidarlarının ABD nükleer politikasına verdiği destek arasına mesafe koymuş ve bazı Japon yetkililerin ABD’nin nükleer cephanesini sınırlamaması için lobi yapmış olabileceğinden endişesini belirterek bu tavrın "nükleer silahsızlanmayı savunan kendi görüşleriyle açıkça çeliştiğini" vurgulamıştı.

Okada mektubunda nükleer silahların sadece nükleer silahların kullanılmasının engellenmesi rolünü oynayabileceğini savunarak NPT’ye taraf olan ve nükleer cephanesi bulunmayan ülkelere karşı bu silahların kullanılmasının yasaklanması gerektiğini söylemişti.

Parlamenterlerin mektubu, Nisan’da Washington’da düzenlenecek nükleer güvenlik zirvesi ve sonraki ay New York’ta yapılacak Nükleer Silahsızlanma Anlaşması (NPT) değerlendirme konferansı gibi önümüzdeki günlerde planlanan etkinliklere atıfta bulundu.

Çok sayıda insan, 700 parlamenterden sadece 204’ünün imzaladığı göz önüne alındığında mektubun Obama yönetiminin NPR değerlendirmesini ve Kongre’nin kararını etkileyip etkilemeyeceğini sorguluyor.

Nükleer Silahsızlanma üzerine uluslar arası komisyonun Avustralya ve Japonya eşbaşkanlarının danışmanı, aynı zamanda Japonya merkezli Peace Boat örgütünün yöneticisi Akira Kawasaki "204 imzanın bulunması diğerlerinin mektubun içeriğine karşı olduğunu göstermez" dedi. "Eğer girişimciler daha etkin olsaydı tüm Diet mensupları imza atardı."

Tokya’dan e-posta aracılığıyla yapılan röportajda Kawasaki "Komünist Parti mensupları mektubu imzalamadı çünkü talepleri fazla hafif buldu ve silahsızlanma yönünde daha ileri adımlar istedi" dedi.

ABD merkezli Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu’nun Nükleer Bilgi Projesi yöneticisi Hans M. Kristemsen Washington’dan yapılan e-posta röportajında "Diet üyelerinin mektubuyla Japon hükümetinin ifadeleri ABD’nin Psifik’teki en önemli müttefikinin Obama yönetiminin nükleer silahsızlanmaya bakışına muhalefet etmediğini ama sadece nükleer silahların azaltılmasını değil silahların rolünün de kısıtlamasını açıkça belirtiyor" dedi.

Kristemsen NPR ABD’nin nükleer silahların Pasifik’teki (ve diğer bölgelerdeki) caydırıcılığını genişletmeye bağlılığının yanı sıra Japonya’nın hem sayı hem de rolünü kısıtlamaya verdiği desteği yeniden onaylayacağını söyledi.

ABD merkezli İlgili Bilim İnsanları Birliği’nin Çin projesinin uzmanı Gregory Kulacki, Japon elitinin bazı kesimlerinin ABD’nin sadece ilk kullanım ve nedensellikle yetinen bir tavır almasının Japonya’yı Çin ve Kuzey Kore’den gelecek tehditlere açık kılacağı konusundaki endişeleri sorulduğunda bu konuda detaylı bir araştırma yaptıkları şeklinde cevap verdi:

"Her ne kadar Dışişleri ve Savunma Bakanlıklarında bazı nükleer güvenlik uzmanlarının ABD’nin politikalarında ciddi bir değişim endişeleri olsa da, bu endişelerin ittifakı zedelemesine ya da Japon elitlerinin NPT’ye güçlü desteğinde değişime yol açmasına imkan yok."

"Japon hükümeti, ABD’nin nükleer silahların tek amacının caydırıcılık olduğunu ve son çareolarak bir nükleer saldırıya karşı kullanılabileceğini derhal açıklamasını isteyen ICNND tavsiyesine güçlü desteği var."

* Bu makale nükleer silahsızlanma konusunda yürütülen IPS-Doka Gakkai International (SGI) projesinin bir parçasıdır. Yazar IDN-InDepthNews haber ajansının nükleer silahsızlanma ve Japonya üzerine uzman bir muhabiridir. (SON/2010)

 

Search